Er zijn twee belangrijkste soorten stomazakjes: het eendelig stomazakje en het tweedelig stomazakje. Bij een eendelig systeem zitten de huidplaat en het zakje in één geheel samengevoegd, terwijl een tweedelig systeem bestaat uit een losse huidplaat waarop je een verwisselbaar zakje klikt. Welk type het beste bij jou past, hangt af van jouw stoma, huidtype en dagelijkse gewoonten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide soorten stomazakjes.

Wat is het verschil tussen een eendelig en tweedelig stomazakje?

Het belangrijkste verschil tussen een eendelig en tweedelig stomazakje zit in de opbouw van het systeem. Bij een eendelig stomazakje vormen de huidplaat en het opvangzakje één geheel dat je samen verwisselt. Bij een tweedelig systeem zijn de huidplaat en het zakje van elkaar gescheiden: de huidplaat blijft op de huid zitten, en je wisselt alleen het zakje.

Beide systemen zijn beschikbaar in een gesloten of een drainbaar model. Een gesloten zakje gebruik je eenmalig en gooi je daarna weg. Een drainbaar zakje heeft een opening onderaan die je kunt legen, wat handig is bij een grotere of vloeibaardere output, zoals bij een ileostoma.

• Eendelig: huidplaat en zakje in één geheel, bij elke wissel verwijder je het volledige systeem
• Tweedelig: huidplaat blijft langer zitten, alleen het zakje wordt verwisseld via een kliksysteem of kleefring
• Gesloten model: eenmalig gebruik, wegwerpen na gebruik
• Drainbaar model: legen via een opening onderaan, minder frequent volledig verwisselen

De keuze tussen beide systemen heeft ook een praktische kant. Een eendelig zakje is doorgaans dunner en soepeler, wat het comfortabeler maakt onder kleding. Een tweedelig systeem geeft je meer flexibiliteit omdat je de huidplaat niet bij elke zakjeswissel hoeft te verwijderen, wat de huid minder belast.

Wanneer wordt een eendelig stomazakje aanbevolen?

Een eendelig stomazakje wordt aanbevolen wanneer je op zoek bent naar een eenvoudig en discreet systeem. Omdat huidplaat en zakje één geheel vormen, is het systeem dunner en soepeler, wat zorgt voor een vlakkere en minder zichtbare pasvorm onder kleding. Het is een populaire keuze voor mensen die net beginnen met stomazorg en de voorkeur geven aan eenvoud.

Daarnaast is een eendelig zakje een goede optie wanneer:

• Je een actieve levensstijl hebt en comfort en bewegingsvrijheid belangrijk vindt
• Je stoma goed bereikbaar is en een vlakke buikwand hebt
• Je de voorkeur geeft aan een snelle en eenvoudige wisselprocedure
• Je huid minder gevoelig is voor frequente wisselingen

Omdat het volledige systeem bij elke wissel wordt vervangen, is het eendelig zakje ook hygiënisch en snel in gebruik. Voor mensen die nog niet volledig vertrouwd zijn met stomazorg, kan de eenvoud van dit systeem een groot voordeel zijn.

Wanneer is een tweedelig stomazakje de betere keuze?

Een tweedelig stomazakje is de betere keuze wanneer je de huidplaat langer op zijn plaats wilt laten zitten en alleen het zakje wilt verwisselen. Dit vermindert het aantal keren dat de huid rondom de stoma wordt belast, wat bijzonder nuttig is bij een gevoelige of kwetsbare huid. De huidplaat blijft gemiddeld twee tot drie dagen zitten, terwijl je het zakje vaker kunt wisselen.

Een tweedelig systeem is ook aangewezen in de volgende situaties:

• Je hebt een gevoelige of geïrriteerde huid rondom de stoma
• Je wilt de huid zo weinig mogelijk belasten door minder frequent de huidplaat te verwijderen
• Je output is wisselend en je wilt kunnen schakelen tussen een gesloten en een drainbaar zakje op dezelfde huidplaat
• Je hebt een convexe of gespecialiseerde huidplaat nodig vanwege de ligging van de stoma

Het tweedelig systeem geeft je ook meer controle. Je kunt het zakje wisselen zonder de huidplaat te verwijderen, wat handig is in situaties waar je snel moet handelen, bijvoorbeeld onderweg of op het werk. Sommige mensen combineren beide systemen: een tweedelig zakje overdag en een eendelig zakje ’s nachts, afhankelijk van hun comfort en activiteiten.

Welk stomazakje vergoedt het ziekenfonds in België?

In België vergoedt het ziekenfonds stomazakjes en bijbehorende hulpmiddelen via het systeem van terugbetaalbare medische hulpmiddelen. Zowel eendelige als tweedelige stomazakjes komen in aanmerking voor terugbetaling, op voorwaarde dat je beschikt over een voorschrift van je arts en in orde bent met je ziekenfonds. De vergoeding is gebonden aan maximale hoeveelheden per periode.

Een aantal praktische aandachtspunten over de vergoeding:

• Je hebt een medisch voorschrift nodig van je huisarts of specialist
• De terugbetaling geldt voor erkende stomaproducten die op de lijst van vergoedbare hulpmiddelen staan
• Het aantal vergoede zakjes per maand verschilt naargelang het type stoma en het gekozen systeem
• Bijkomende hulpmiddelen zoals huidbeschermende crèmes, barrièrefilms en stomasteunbanden kunnen ook gedeeltelijk worden vergoed

Het is nuttig om je ziekenfonds te contacteren voor een overzicht van de exacte terugbetalingsregels die op jouw situatie van toepassing zijn. Een thuisverpleegkundige of stomaverpleegkundige kan je ook helpen bij het aanvragen van de juiste materialen en het navigeren door de administratie.

Hoe helpt een thuisverpleegkundige bij stomazorg?

Een thuisverpleegkundige bij professionele stomazorg thuis helpt bij stomazorg door de verzorging van de stoma professioneel en hygiënisch uit te voeren bij jou thuis. Dit omvat het vervangen van de huidplaat en het stomazakje, het bewaken van de huidconditie rondom de stoma, en het tijdig signaleren van mogelijke complicaties zoals huidirritatie of een parastomale hernia. Zo hoef je dit niet alleen te doen.

De begeleiding van een thuisverpleegkundige gaat verder dan de technische verzorging. Ze nemen ook de tijd om jouw vragen te beantwoorden, zowel praktisch als emotioneel, en helpen je om vertrouwen op te bouwen in het omgaan met je stoma in het dagelijkse leven.

Hoe wij je begeleiden bij stomazorg

Bij NURZA bieden we professionele stomazorg aan huis, volledig afgestemd op jouw situatie. Onze thuisverpleegkundigen hebben ruime ervaring met alle soorten stomazakjes en bijbehorende hulpmiddelen, en helpen je bij het kiezen van het systeem dat het beste bij jou past. Wat je van ons mag verwachten:

• Persoonlijk advies over het juiste type stomazakje, afgestemd op jouw stoma, huidtype en levensstijl
• Hygiënische en pijnvrije vervanging van de huidplaat en het stomazakje, gemiddeld om de één tot drie dagen
• Opvolging van de huidconditie rondom de stoma en preventie van huidirritatie of lekkage
• Begeleiding bij het aanvragen van materiaal en mogelijke tegemoetkomingen via het ziekenfonds
• Samenwerking met je huisarts, apotheker en andere zorgverleners voor een volledig zorgplan

Of je nu net geopereerd bent of al langer leeft met een stoma: wij staan aan je zijde. Neem contact op met NURZA en ontdek hoe we jou of je naaste kunnen ondersteunen met warme, professionele stomazorg aan huis.