Compressietherapie kan bijwerkingen veroorzaken zoals huidirritatie, jeuk, tintelingen en drukpijn, vooral in de eerste weken. Deze klachten zijn vaak tijdelijk en hangen samen met de aanpassing van het lichaam aan de druk. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over bijwerkingen van compressietherapie, wanneer ze gevaarlijk worden en hoe je ze aanpakt.

Welke klachten kunnen optreden bij compressietherapie?

Bij compressietherapie kunnen klachten optreden zoals huidirritatie, jeuk, roodheid, tintelingen en een gevoel van druk of pijn. Sommige mensen ervaren ook zwelling boven of onder het compressieverband of de compressiekousen. Deze bijwerkingen van compressietherapie zijn in de meeste gevallen tijdelijk en verdwijnen zodra het lichaam gewend raakt aan de behandeling.

De meest voorkomende klachten op een rij:

• Huidirritatie en roodheid op plaatsen waar het verband of de kous de huid raakt
• Jeuk door warmte-opbouw of verminderde ventilatie
• Tintelingen of een doof gevoel wanneer de druk te hoog is of het materiaal niet goed past
• Drukpijn ter hoogte van de enkel, de hiel of het scheenbeen
• Zwelling boven de rand van de kous, ook wel “gordijneffect” genoemd
• Warmte en transpiratie onder het compressiemateriaal

Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. De ernst en aard van de bijwerkingen hangen sterk af van het type compressiemateriaal, de drukklasse, de pasvorm en de onderliggende aandoening waarvoor de therapie wordt toegepast.

Wanneer zijn de bijwerkingen van compressietherapie gevaarlijk?

De bijwerkingen van compressietherapie worden gevaarlijk wanneer ze wijzen op een te hoge druk, een slechte doorbloeding of een allergische reactie. Signalen om onmiddellijk actie te ondernemen zijn blauwe of paarse verkleuring van de huid, open wonden, hevige pijn, gevoelloosheid of koude ledematen. Schakel in dat geval altijd een zorgverlener in.

Let in het bijzonder op de volgende alarmsignalen:

• Blauwe, paarse of witte verkleuring van de huid of de tenen
• Koude of gevoelloze voeten of benen
• Hevige, aanhoudende pijn die niet vermindert na het verwijderen van de kous
• Blaren, open plekken of wonden onder het compressiemateriaal
• Sterke zwelling die plots verergert
• Tekenen van een allergische reactie zoals urticaria of benauwdheid

Bijwerkingen van compressiekousen die in eerste instantie onschuldig lijken, zoals een kleine rode plek, kunnen bij mensen met een kwetsbare huid of een verminderde doorbloeding snel verergeren. Mensen met diabetes, perifeer arterieel vaatlijden of een sterk verminderde huidkwaliteit lopen meer risico op ernstige complicaties. Bij twijfel is het altijd beter om een verpleegkundige of arts te raadplegen.

Waarom veroorzaakt compressietherapie soms huidproblemen?

Compressietherapie veroorzaakt soms huidproblemen omdat de constante druk en warmte de huid kunnen uitdrogen, irriteren of beschadigen, zeker wanneer het materiaal niet goed past of de huid al kwetsbaar is. Een slechte pasvorm is de meest voorkomende oorzaak van huidklachten bij compressieverband of compressiekousen.

Er zijn meerdere factoren die huidproblemen in de hand werken:

• Onjuiste maat: een kous die te strak of te los zit, creëert wrijving of ongelijke druk
• Droge huid: compressiemateriaal onttrekt vocht aan de huid, waardoor scheurtjes en irritatie ontstaan
• Transpiratie: warmte en vocht onder de kous maken de huid zachter en gevoeliger voor beschadiging
• Bestaande huidaandoeningen: eczeem, psoriasis of een dunne ouderdomshuid verhogen het risico op irritatie
• Onregelmatig gebruik: het aan- en uittrekken zonder de juiste techniek kan kleine wondjes veroorzaken

Een goede huidverzorging voor en na het dragen van compressiekousen helpt huidproblemen te voorkomen. Gebruik een vochtinbrengende crème op de huid, maar breng deze nooit aan vlak voor het aantrekken van de kous, omdat dit de pasvorm en het materiaal kan beïnvloeden. Laat de crème volledig intrekken voor je de kous aandoet.

Hoe verminder je ongemak tijdens compressietherapie?

Ongemak tijdens compressietherapie verminder je door te zorgen voor een correcte pasvorm, de huid goed te verzorgen en de kousen op het juiste moment van de dag aan te trekken. Een groot deel van het ongemak is te vermijden met de juiste materialen en een goede aanlegtechniek.

Praktische tips om bijwerkingen van compressietherapie te beperken:

• Trek compressiekousen aan in de ochtend, voor je opstaat, wanneer de zwelling minimaal is
• Gebruik een aantrekhulpmiddel om de kous gelijkmatig en zonder wrijving aan te brengen
• Smeer de huid elke avond in met een vochtinbrengende crème en laat deze een nacht intrekken
• Controleer dagelijks de huid op roodheid, drukplekken of irritatie
• Zorg voor de juiste drukklasse: een hogere klasse is niet altijd beter en kan meer klachten veroorzaken
• Was de kousen regelmatig om bacteriën en huidirritatie te voorkomen
• Wissel indien mogelijk af tussen twee paar kousen zodat elk paar voldoende tijd heeft om te herstellen

Wanneer de klachten aanhouden ondanks deze maatregelen, is het nuttig om de maat opnieuw te laten controleren. Gewichtsveranderingen, zwelling of veranderingen in de spiermassa kunnen ervoor zorgen dat een kous die vroeger goed paste, nu knelt of te los zit.

Voor wie is compressietherapie niet geschikt?

Compressietherapie is niet geschikt voor mensen met een ernstige perifere arteriële circulatiestoornis, waarbij de bloedtoevoer naar de benen al sterk verminderd is. Ook bij bepaalde huidinfecties, open wonden die niet verdragen worden onder druk, en hartfalen in een acute fase kan compressietherapie nadelen met zich meebrengen. Een arts moet altijd de indicatie beoordelen.

Specifieke situaties waarbij compressietherapie met voorzichtigheid of helemaal niet wordt toegepast:

• Perifeer arterieel vaatlijden (PAV): wanneer de bloedvaten de benen onvoldoende van bloed voorzien, kan druk de toestand verergeren
• Ernstig hartfalen: compressie drijft vocht terug naar de bloedsomloop, wat het hart extra belast
• Neuropathie: mensen met een sterk verminderd gevoel in de benen merken drukschade niet tijdig op
• Actieve huidinfecties: bacteriële of schimmelinfecties kunnen verergeren onder een warme, afgesloten omgeving
• Ernstige oedemen door nierziekte: afhankelijk van de oorzaak kan compressie ongewenste effecten hebben

Compressietherapie is dus niet voor iedereen vanzelfsprekend. Een goede beoordeling van de doorbloeding, de huidconditie en de onderliggende aandoening is nodig voor de behandeling wordt opgestart. Overleg altijd met je arts of een gespecialiseerde verpleegkundige voor je begint.

Hoe wij je begeleiden bij compressietherapie

Bij NURZA begeleiden we je van begin tot einde bij het correct toepassen van compressietherapie, zodat je zo weinig mogelijk hinder ondervindt van bijwerkingen. We nemen de tijd om alles goed te regelen, van meting tot dagelijkse opvolging.

Wat we voor je doen:

• Het correct opmeten en bestellen van steunkousen op maat
• Ondersteuning bij het dagelijks aan- en uittrekken van compressiekousen
• Advies over de juiste drukklasse, materiaalkeuze en onderhoud
• Dagelijkse controle van de huid op drukplekken, irritatie of andere bijwerkingen
• Begeleiding in samenwerking met je arts en apotheker

Heb je vragen over compressietherapie of wil je weten of jouw kousen nog goed passen? Neem contact met ons op en we helpen je graag verder met professioneel advies aan huis.

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.