Compressiekousen en steunkousen lijken op het eerste gezicht sterk op elkaar, maar het verschil zit in de druk die ze uitoefenen. Compressiekousen zijn medische hulpmiddelen met een gemeten, therapeutische druk die de bloedcirculatie actief stimuleert. Steunkousen bieden een lichtere, niet-medische ondersteuning voor comfort en preventie. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide koussoorten, zodat je precies weet welke keuze past bij jouw situatie.

Waarvoor worden compressiekousen medisch gebruikt?

Compressiekousen worden medisch gebruikt om de bloedcirculatie in de benen te verbeteren en vochtophoping te verminderen. Ze oefenen een gerichte, aflopende druk uit van de enkel naar de knie of dij, waardoor het bloed en lymfevocht makkelijker terugstromen naar het hart. Dit maakt ze nuttig bij een reeks medische aandoeningen.

Artsen schrijven compressiekousen voor bij onder meer:

• Spataderen (varices) en chronische veneuze insufficiëntie
• Lymfoedeem en vochtophoping in de benen
• Diepe veneuze trombose (DVT) en ter preventie van herhaling
• Posttrombotisch syndroom
• Zwaarlijvigheid met veneuze klachten
• Na operaties aan de benen of aders
• Tijdens langdurige bedrust of revalidatie

Compressietherapie is ook aangewezen bij zwangere vrouwen die last hebben van zwelling of spataders, en bij mensen die beroepshalve lang moeten staan of zitten. Het doel is altijd hetzelfde: de veneuze terugvloed ondersteunen en complicaties voorkomen.

Wat zijn steunkousen en wanneer zijn ze geschikt?

Steunkousen zijn elastische kousen die een lichte, niet-medisch gekalibreerde druk geven op de benen. Ze zijn niet bedoeld als behandeling, maar bieden comfort, verlichting van vermoeidheid en een preventieve werking bij mensen zonder vastgestelde veneuze aandoening.

Steunkousen zijn geschikt als je:

• Zware of vermoeide benen ervaart na een lange werkdag
• Lang staat of zit, bijvoorbeeld op een kantoor of in een winkel
• Een lange vliegreis of autorit maakt
• Lichte zwelling wil tegengaan zonder medische diagnose

Steunkousen zijn vrij verkrijgbaar in apotheken en drogisterijen, zonder voorschrift. Ze zijn een goede keuze voor dagelijks comfort, maar vervangen geen compressiekousen wanneer een arts die aanbeveelt. Twijfel je of jouw klachten meer vragen dan een steunkous? Raadpleeg dan je huisarts of een verpleegkundige.

Wat is het verschil in druk tussen beide koussoorten?

Het belangrijkste verschil tussen compressiekousen en steunkousen is de druk die ze uitoefenen, uitgedrukt in millimeter kwik (mmHg). Compressiekousen hebben een nauwkeurig gemeten, therapeutische druk, verdeeld over meerdere klassen. Steunkousen vallen daar ruim onder en hebben geen officiële drukklasse.

Drukklassen van compressiekousen

Compressiekousen worden ingedeeld in vier klassen, afhankelijk van de medische nood:

• Klasse 1 (15-21 mmHg): lichte compressie, voor milde spataders en preventie
• Klasse 2 (23-32 mmHg): matige compressie, meest voorgeschreven klasse
• Klasse 3 (34-46 mmHg): stevige compressie, bij ernstige veneuze aandoeningen
• Klasse 4 (49 mmHg en meer): zeer sterke compressie, bij zwaar lymfoedeem

Druk van steunkousen

Steunkousen oefenen doorgaans een druk uit van minder dan 15 mmHg. Die druk is niet gestandaardiseerd en varieert per merk en model. Ze zijn bedoeld voor comfort, niet voor therapie. Dit maakt ze ongeschikt als vervanging voor medisch voorgeschreven compressietherapie.

Heb je een voorschrift nodig voor compressiekousen?

Ja, voor medische compressiekousen heb je een voorschrift van je arts nodig. Dat voorschrift geeft aan welke drukklasse, het type kous en de lengte (kniehoog, dijhoog of panty) nodig zijn. Zonder voorschrift heb je geen recht op terugbetaling door het ziekenfonds.

Het ziekenfonds vergoedt compressiekousen gedeeltelijk of volledig, afhankelijk van je situatie en de drukklasse. Klasse 2 en hoger worden in de meeste gevallen terugbetaald bij een medische indicatie. Klasse 1 wordt soms ook vergoed, afhankelijk van de diagnose en je ziekenfonds.

Steunkousen heb je zonder voorschrift nodig en worden niet terugbetaald, omdat ze geen medisch hulpmiddel zijn. Koop je compressiekousen zonder voorschrift in de apotheek? Dan betaal je de volledige prijs zelf en loop je het risico op een verkeerde drukklasse of maat, wat klachten kan verergeren.

Hoe worden compressiekousen correct aangemeten en aangetrokken?

Compressiekousen worden aangemeten op basis van precieze omtrekmetingen van enkel, kuit en eventueel dij, en de beenlengte. Die meting gebeurt bij voorkeur ’s ochtends vroeg, wanneer de zwelling minimaal is. Een correcte maat is belangrijk: een te strakke kous kan de circulatie afknellen, een te losse kous heeft geen therapeutisch effect.

Aanmeten

De meting wordt gedaan door een verpleegkundige of een getrainde apothekersmedewerker. Ze meten op vaste punten en vergelijken de resultaten met de maattabel van de fabrikant. Sommige patiënten hebben een afwijkende beenvorm en krijgen een kous op maat.

Correct aantrekken

Compressiekousen aantrekken vraagt enige techniek, zeker bij hogere drukklassen. Nuttige tips:

• Trek de kous aan voor je opstaat, terwijl de zwelling nog minimaal is
• Gebruik een aantrektechniek waarbij je de kous eerst binnenstebuiten trekt tot aan de hiel, en vervolgens stap voor stap omhoog werkt
• Hulpmiddelen zoals een aantrekhulp of glijmiddel (droog of nat) maken het aantrekken aangenamer, zeker voor ouderen of mensen met beperkte handkracht
• Zorg dat de kous glad zit zonder plooien, want plooien kunnen drukplekken veroorzaken

Heb je moeite met het aantrekken of ben je niet zeker of de kous correct zit? Een verpleegkundige kan dit tonen en controleren.

Wanneer schakelt een thuisverpleegkundige in bij compressietherapie?

Een thuisverpleegkundige voor professionele zorg aan huis schakelt in bij compressietherapie wanneer de patiënt de kousen niet zelfstandig kan aantrekken of uittrekken, wanneer er wonden of huidproblemen aanwezig zijn, of wanneer de arts complexe compressiebandagering voorschrijft. Ook bij het opvolgen van lymfoedeem of na een trombose is professionele begeleiding aan huis nuttig.

Concrete situaties waarbij een thuisverpleegkundige een rol speelt:

• Dagelijks aantrekken van compressiekousen bij ouderen of mensen met beperkte mobiliteit
• Aanleggen van meerlagige compressiebandages bij ernstig oedeem of ulcera
• Opvolging van de huidtoestand onder de kous, zoals roodheid, irritatie of wondjes
• Controleren of de kous nog correct past na gewichtsverlies of verandering van de zwelling
• Begeleiding bij de overgang van bandagering naar een aangemeten kous

Compressietherapie is meer dan een kous aantrekken. Een goede opvolging zorgt ervoor dat de therapie ook echt werkt en dat complicaties tijdig worden herkend.

Hoe wij je ondersteunen bij compressietherapie

Bij NURZA bieden we professionele begeleiding bij compressietherapie, volledig aan huis. Onze verpleegkundigen komen bij je langs om:

• Compressiekousen correct aan te trekken en uit te trekken, ook bij hogere drukklassen
• De huidconditie onder de kous regelmatig te controleren en bij te sturen
• Meerlagige bandagering aan te leggen wanneer dat nodig is
• Je te begeleiden in het zelfstandig omgaan met je compressiemateriaal
• Samen te werken met je huisarts, apotheker of specialist voor een geïntegreerde aanpak

Als officieel erkende dienst werken we volgens strikte kwaliteitsnormen en regelen we de facturatie rechtstreeks met je ziekenfonds. Je hebt enkel een voorschrift van je arts nodig, wij doen de rest. Wil je weten hoe we jou of je naaste kunnen ondersteunen bij compressietherapie? Neem contact op met NURZA en we helpen je snel op weg.

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.