Een stoma schoonmaken doe je door de huid rondom de stoma voorzichtig te reinigen met lauw water en een zachte doek of gaasje, zonder zeep of agressieve middelen. Verwijder eerst het oude stomazakje, reinig de huid grondig en droog goed af voordat je een nieuw zakje aanbrengt. Goede stomazorg thuis voorkomt huidirritatie en houdt de stoma gezond. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het reinigen van een stoma, materialen, huidproblemen en wanneer je een thuisverpleegkundige inschakelt.

Hoe vaak moet je een stoma schoonmaken?

Een stoma reinig je elke keer wanneer je het stomazakje wisselt. Bij een gesloten systeem wissel je het zakje gemiddeld een tot drie keer per dag, afhankelijk van de output. Bij een drainbaar zakje laat je het zakje langer zitten en wissel je de huidplaat gemiddeld om de drie tot vijf dagen. Elke wisseling is het juiste moment om ook de huid rondom de stoma te reinigen.

Het is niet nodig of wenselijk om de huid vaker te reinigen dan bij een zakjeswisseling. Overmatig reinigen kan de huid juist irriteren en de beschermende huidbarrière beschadigen. Houd je aan een regelmatig schema dat past bij jouw type stoma en de adviezen van je verpleegkundige of stomatherapeut.

Factoren die de wisselfrequentie beïnvloeden zijn het type stoma (colostoma, ileostoma of urostoma), de consistentie van de output, jouw huidtype en het gebruikte materiaal. Een ileostoma produceert dunnere en actievere output dan een colostoma, waardoor je de huidplaat soms vaker moet vervangen om lekkage te voorkomen.

Welke materialen heb je nodig voor stomazorg?

Voor een goede stomazorg thuis met thuisverpleging heb je een stomazakje of tweedelig systeem nodig, een geschikte huidplaat, lauw water, zachte gaasjes of washandjes, en eventueel beschermende barrièrecrème of -spray. Met de juiste hulpmiddelen verloopt de stomaverzorging vlot en comfortabel.

Hieronder vind je een overzicht van de meest gebruikte materialen:

• Stomazakje: kies tussen een eendelig systeem (zakje en huidplaat in één) of een tweedelig systeem met een losse huidplaat en verwisselbaar zakje. Beide zijn verkrijgbaar als gesloten of drainbaar model.
• Huidplaat of flens: beschermt de huid rondom de stoma en zorgt voor een goede hechting. Platte, convexe of flexibele varianten zijn beschikbaar afhankelijk van de vorm van de stoma en de huidconditie.
• Beschermende crèmes en sprays: barrièrecrèmes, poeders en sprays zoals zinkpasta of Cavilon helpen de huid gezond te houden en beschermen tegen lekkage en irritatie.
• Zachte gaasjes of washandjes: voor het reinigen van de huid rondom de stoma. Gebruik geen ruwe materialen die de huid beschadigen.
• Stomasteunband of specifiek ondergoed: biedt extra steun rond de buik, helpt hernia’s voorkomen en houdt het stomazakje beter op zijn plaats. Comfortabel en vrijwel onzichtbaar onder kleding.
• Schaar of stomasjabloon: om de huidplaat op maat te knippen en zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de vorm van de stoma.

De keuze van de juiste hulpmiddelen hangt af van jouw specifieke stoma, huidtype en levensstijl. Laat je hierover adviseren door een verpleegkundige met ervaring in stomazorg.

Hoe reinig je de huid rondom een stoma stap voor stap?

De huid rondom een stoma reinig je door het oude zakje voorzichtig te verwijderen, de huid te wassen met lauw water en een zachte doek, goed te drogen en daarna een nieuw zakje aan te brengen. Een zachte en grondige reiniging is voldoende. Vermijd zeep, alcohol of parfumhoudende producten, want die kunnen de huid irriteren en de hechting van de huidplaat verzwakken.

Volg deze stappen voor een correcte stomaverzorging:

1. Verwijder het oude stomazakje: houd de huid licht vast en verwijder de huidplaat langzaam van boven naar beneden. Trek niet ruw, want dit beschadigt de huid.
2. Reinig de huid: gebruik lauw water en een zachte doek of gaasje. Maak cirkelvormige bewegingen van de stoma naar buiten toe. Verwijder alle resten van de vorige huidplaat of crème.
3. Inspecteer de stoma en de huid: let op de kleur van de stoma (normaal roze tot rood) en de toestand van de omliggende huid. Zie je roodheid, blaasjes of beschadigingen, noteer dit dan en bespreek het met je verpleegkundige.
4. Droog de huid goed af: dep de huid voorzichtig droog met een schone doek. Een vochtige huid vermindert de hechting van de huidplaat.
5. Breng eventueel een beschermende crème of spray aan: gebruik een barrièrecrème of spray als de huid gevoelig is of als je last hebt van irritatie. Laat dit volledig intrekken of drogen voor je verdergaat.
6. Snij de huidplaat op maat: gebruik een sjabloon om de opening zo nauwkeurig mogelijk af te stemmen op de grootte van de stoma. Een te grote opening verhoogt het risico op huidirritatie door stomamateriaal.
7. Breng het nieuwe stomazakje aan: plak de huidplaat stevig aan en druk goed aan, van het midden naar buiten. Houd de huidplaat even warm met je hand om de hechting te verbeteren.

Wat zijn tekenen van huidproblemen rondom een stoma?

Tekenen van huidproblemen rondom een stoma zijn aanhoudende roodheid, een branderig gevoel, blaasjes, korstvorming, vochtige of natte huid onder de huidplaat en zichtbare huidbeschadigingen. Deze signalen geven aan dat de huid extra aandacht nodig heeft en dat de huidige stomazorg mogelijk bijgesteld moet worden.

Veelvoorkomende huidproblemen bij stomapatiënten zijn:

• Contactdermatitis: irritatie door contact met stomamateriaal of lekkage. De huid ziet er rood en rauw uit, precies op de plek waar de huidplaat zat.
• Schimmelinfectie: herkenbaar aan rode vlekjes met scherpe randen, soms met kleine blaasjes. Komt vaker voor in warme of vochtige omstandigheden.
• Folliculitis: ontstekingen van de haarzakjes rondom de stoma, zichtbaar als kleine rode puntjes of puistjes.
• Hyperplasie: verdikking van de huid rondom de stoma door voortdurend contact met stomamateriaal of lekkage.
• Mechanische schade: kleine scheurtjes of schilfering door te ruw verwijderen van de huidplaat.

Wanneer je één of meer van deze signalen opmerkt, is het belangrijk om niet te wachten. Pas je reinigingsroutine aan, controleer of de huidplaat goed past en raadpleeg een verpleegkundige als de klachten aanhouden of verergeren. Een goede aansluiting van de huidplaat op de stoma is de beste manier om huidproblemen te voorkomen.

Wanneer schakel je een thuisverpleegkundige in voor stomazorg?

Je schakelt een thuisverpleegkundige in voor stomazorg wanneer je zelf moeite hebt met het wisselen van het stomazakje, wanneer er huidproblemen optreden die niet verbeteren, of wanneer de stoma verandert van vorm, kleur of grootte. Ook na een operatie of bij een nieuw aangelegde stoma is professionele begeleiding thuis sterk aan te raden.

Specifieke situaties waarbij je niet te lang mag wachten met professionele hulp:

• De stoma bloedt, ziet er blauw of paars uit, of trekt naar binnen
• Er is aanhoudende lekkage ondanks het correct aanbrengen van het zakje
• De huid rondom de stoma geneest niet of verslechtert ondanks aanpassingen
• Je hebt pijn of een onaangenaam gevoel rondom de stoma
• Je bent pas gestart met stomazorg en hebt begeleiding nodig bij de eerste wissels
• Je mantelzorger of familie heeft ondersteuning nodig bij de verzorging

Een thuisverpleegkundige met ervaring in stomazorg kan ook helpen bij het kiezen van de juiste hulpmiddelen, het aanpassen van de huidplaat aan een veranderde stomavorm en het aanvragen van materiaal via het ziekenfonds.

Hoe NURZA jou ondersteunt bij stomazorg thuis

Stomazorg thuis kan in het begin overweldigend aanvoelen, maar met de juiste begeleiding wordt het een vertrouwde routine. Wij helpen je bij elke stap van het proces, van de eerste wisseling tot de dagelijkse verzorging op lange termijn.

Wat je van ons mag verwachten bij stomazorg thuis:

• Ervaren thuisverpleegkundigen die gespecialiseerd zijn in stomazorg en stoma reinigen
• Persoonlijk advies over de juiste stomahulpmiddelen, afgestemd op jouw stoma, huidtype en levensstijl
• Begeleiding bij het kiezen van het juiste stomazakje, de geschikte huidplaat en beschermende producten
• Opvolging van huidproblemen en tijdig ingrijpen bij complicaties
• Ondersteuning bij de administratie en het aanvragen van materiaal via jouw ziekenfonds
• Vaste verpleegkundigen per patiënt, zodat je altijd werkt met iemand die jouw situatie kent

Als officieel erkende dienst (E.D.) werken wij volgens strikte kwaliteitsnormen van het Agentschap Zorg en Gezondheid. We stemmen de zorg altijd af in overleg met jouw huisarts en apotheker, zodat je de best mogelijke ondersteuning krijgt. Heb je vragen over stomazorg thuis of wil je een afspraak maken? Neem contact met ons op en we bespreken samen hoe we je het beste kunnen helpen.

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.